Content Management Powered by CuteNews
 

Tasarımda İlk ve En Mükemmel Hamle, Mükemmel Kombinasyon

Genel, Sayı 6

İnsan için tasarım, zihinlerdeki o mükemmel idenin peşinden gidilirken, ulaşılamayacağı önceden kabul edilmiş düşünceye ulaşmak için  harcanan disiplindir. Mükemmel tasarım ise insandan uzak olan ve sonsuza kadar uzak olacak  ilk hamlenin sahibi Allah’ın bildiğidir. İnsan için dokunulan, görülen, işitilen tasarımın, dokunulamayan, görülemeyen, duyulamayan tasarımın en yalın ve ilk hali, mükemmel kombinasyonu ortaya koymuş ilk hamle sahibinin idesinin zaferidir.  Tasarımın en iyi şekilde tasarlanmasında, en iyinin iyisini düşünen zekanın kendisini geçebilmesi neticesinde o bilinmeyen mükemmel kombinasyona ancak yaklaşılabilinir. Bu tasarım, 0 ve 1 den oluşan  sonsuz sayı kombinasyon değerlerinin (buradaki kombinasyon, matematikteki kombinasyondan farklı olarak, kontrol edilemeyen, zaman içindeki hareketler zincirlerinin sonuçları olarak ele alınmaktadır) sayısını kesin olarak  söylemek gibi bir ifade biçimi olmalıdır. Kombinasyonun sonsuz olduğunu bildiğiniz halde ona bir sayı değeri veriyorsunuz, işte bu hamle tasarımın mükemmelleştirilme hali gibidir. Kombinasyonda sonsuza yaklaştıkça tasarımın mükemmelleştirme değeri artar. Varsayalım her hangi bir şeyin o anki kombinasyon değeri sonsuz değil ve o kesin sayıyı biri tahmini olarak söyledi ve eseriyle iddia etti. İşte o tasarım en mükemmel tasarımdır. Tasarımın kendisi yönünden, ondan daha mükemmeli yoktur. Varsayalım o şeyin kombinasyon değeri sonsuz ve biri sonsuza en yakın sayı değerini ortaya koydu; işte o şey sonsuza daha yakın sayısı olan başka bir tasarım ortaya konana kadar mükemmel bir tasarımdır. 

Küçük kombinasyonların birbiri peşi sıra, zincirleme devasa kombinasyonlara dönüşmesini dindeki kader durumuna benzetebiliriz. Varolmuş veya varolacak her bir şeyin kombinasyonlara etkisi vardır ve gelecek zamanın herhangi bir anında gerçekleşecek başka kombinasyonların temelini oluşturacaktır. Anlık durumları ve duygu yoğunluğunu o an içinde değil, devasa kombinasyonların parçası olarak algılamak, mükemmel kombinasyonları bozabilecek değerleri görmek ve analiz etmek açısından önemlidir. 

Sanatçı, eserini bitirdikten sonra onu bir başkasından dinleyip “Şurası olmamış; o kısmı şöyle değiştirsem daha iyi olur.” demesi gibi, eserinin bütününe dışarıdan başkalarının nazarı ile bakması neticesinde, kombinasyona uymayan değerin yerine kombinasyona uyan ve eseri mükemmelleştiren hamleyi yapar. Eserini tekrar dinler ve sonuçta  hamlesini beğenir ya da hamlesini geri alır. Eserinin sonsuzluk değerini bu gibi hamlelerle daha da sonsuzluğa yaklaştırır. Bazen sanatçı bu hamlelerini yalnızken veya bütün benlik hislerini sağırlaştırarak yapmalıdır; aksi takdirde  “benlik çukuru” sanatçıyı, eserini mükemmelleştirme olanağından yoksun bırakır..   

Tasarımın mükemmel tasarım olduğunun herkesçe kabul görmesinin kombinasyon değeri olarak o eser, ya benzer zihinlerin tasarımıdır ya da o tasarım herkesin tasarım kombinasyonlarının sonsuza yakın veya uzak olma değeridir. Tasarım, idenin elbisesi veya zaferi gibidir. Ruh gibi görünmez bir varlık enerji halinde iken ruha giydirilen beden gibi tasarım da ruhun ve zekanın bedendeki görünen kısmı gibidir. Tasarım başka bir deyişle idenin o anki bedenlerinden veya onun da üstünde elbiselerinden biridir. 

Bir besteci do-re-mi-fa-sol-la-si-do notalarının kombinasyon değerlerinin kendi eserinde bir araya gelme olasılığının kombinasyon değerinin en mükemmel halini zaten ortaya koyduğu için, o eserin mükemmel olması gerekir. Bir tabloyu oluşturan renklerin ve fırça darbelerinin kombinasyon değerleri de aynı şekilde mükemmel bir düzen içinde hareket ettiği için,  ressamın zihnindeki tasarımın en son değeridir ve onun için o eser eşsizdir.  

20. yüzyılın X kişisinin bestesinin tasarım kombinasyon değerinin 21. yy kombinasyonlarının üstünde olduğunu söylettiren etken, zekanın mükemmeli hissedebilmesidir. Bu yetinin olmadığı zihinlerin sonsuz kombinasyon değerinin farkında olması güçtür. O eserin seslerinin kombinasyonlarının bir tanesinin o X kişi tarafından ortaya konulması, zaten ulaşılamaz bir olasılıktır ve o olasılığı da X kişi ortaya koymuştur ve o eser bu yüzden mükemmeldir. 

Bir bestedeki  her hangi bir notanın silinip yerine kombinasyona uymayan başka bir sesin yerleştirilmesi mükemmel kombinasyonu bozacağı için; eser ya başka zihinlere gerçekten mükemmel görünecek veya içlerinden biri o yanlış sesi düzeltecek ve mükemmel kombinasyonu tamamlayacaktır. Mükemmel tasarımın en mükemmel hali tasarımın kendini sonlandırması durumudur. Aslında sanatçı kendi eserinde kullandığı elemanların sonsuzluk sayı değeri veya mükemmel kombinasyonunu bilemediği içindir ki, kendi eserini mükemmel nazarıyla değerlendirir. En mükemmel halini bilse zaten o mükemmel hali ortaya koyacağı içindir ki bunu söylemeye gerçekten hakkı olur. 

Eser sonsuz sayı kombinasyon değerlerinin en mükemmeline sahipse, ona yaklaşanların o kombinasyon değerini bir şekilde algılayabilmesi gereklidir. Bazı zihinler, mükemmel kombinasyondaki sır ve gizlerin bir kısmını algılar; bazıları da tamamını algılar. Sanatçı, bu mükemmel tasarım kombinasyonunu hangi kriterlere göre oluşturmakta ve seçmektedir? Bu değerler kişide ne şekilde yer almaktadır? Başkalarının o mükemmel tasarımı algılayabilmesi için hangi yetenek ve niteliklere sahip olması gereklidir? 

Eserdeki gizler ve sırlar bu sırları algılayacak kişileri bulduğu anda açığa çıkar, algılayan kişiye bir şeyler söyler ve öğretir. İşte o söylediği şey sonsuz+mükemmel+kombinasyon sayı değerinin en sonu ve belki de sonun da başlangıcıdır. Eserin maddesiz halidir, bir bakıma ruhudur. 

Hayatın her anı geriye dönülmezdir. Hayatın her bir anının kombinasyonlarından her biri, mükemmel bir tasarım halidir. Şayet geriye dönülebilir bir hayat olsaydı, her anın sonsuzluk kombinasyon değeri defalarca sonsuza yaklaştırılabileceği imkanını vereceği için bu değer yine sonsuz olurdu. Tasarımın mükemmel tasarım olması, kombinasyon değerinin son sayı olmasını gerektirir. Örneğin satrançtaki mükemmel hamle, bir şekilde mat ile sonlanacak hamleler değerlerinin başlangıcı olan ama son hamlenin kombinasyon sayı değerinin bir benzeridir ve o hamle tek ve mükemmeldir. Böyle mükemmel bir hamleye mükemmel bir hamle ile cevap vermek isteyen varlık için, yapacağı mükemmel hamle, ilk mükemmel hamleyi yapanın ortaya  koyduğu veya öngördüğü mükemmel kombinasyonunun bir parçası olacağı için varlığın, mükemmel hamlenin mükemmelliğine kapılmaktan ve O’nu ruhu ile kabullenmekten başka seçeneği kalmaz. Varlık, belki de kendinden daha üstün, mükemmel ve eşsiz olanı mükemmel tarzda hissetmekten başka ne isteyebilir ki? İstediği de ilk mükemmel hamleyi yapanın kombinasyonlarının bir parçası durumunda ortaya çıkan tasarımlarından biri olacaktır.

Sanat, mükemmel kombinasyonların olma olasılığının yüksek olduğu bir alandır. Tekliğin mükemmelliğine ulaşmak tek olmayı gerektireceği için en yüksek sayı değerini tahmin etmek sanatçının olmazsa olmazıdır. Ortaya koyacağı eser tekliğin, teklik kombinasyonlarının en üst seviyesinde olduğunu ancak kendisi ile aynı konumda olan sanatçıların benzer kombinasyon değerlerini kabul etmesiyle ulaşabilir. Sanatçı diğer sanatçıların veya varlıkların kombinasyonlarını değerlendirir. Yapacağı kombinasyonlarda o değerlerin üstüne çıkmayı amaç edinir. Sanatçının amacı, sonsuz olduğunu  hissettiği ama gerçekte sonu olan ama bilmediği o sonsuz sayıyı tahmin edebilmesidir. Onu da belki o eserinde gerçekten ortaya koymuştur. Bunun farkında olmak veya olmamak da evrendeki durumunun kombinasyonlarının en son sayı değerinde olup olmadığı ile ilgilidir. Onun bu mükemmel  kombinasyonunu da ilk mükemmel hamleyi yapan varlığın mükemmel hareketleri tayin etmektedir.  

Sanatçı, hayatının her anının tasarlanmış bir kombinasyonlar bütünün bir parçası durumunda olduğuna inanmış olsa da olmasa da ilk hamlenin tesiri altında olduğunu her zaman hissedecektir. Çünkü yaptığı her hamlenin sahibi kendisi olduğu iddiasındadır. Bir bakıma kendisinin de tesiri altındadır. Mükemmel tasarımını mükemmel hale getirmesi için tasarımına etki eden o ilk tasarımcının nazarıyla kendisini seyredebilmesi gerekir. Yani kendisini kendi nazarıyla seyretmelidir. Aynanın ayna olduğunu idrak edebilmesi ve aynanın kendisine bakabilmesi gibi bir durum söz konusudur.  

Sanattaki gizler ve sırların açığa çıkması, bu bilinme ihtimalinin düşük olduğu o gerçek  sayı değerine yaklaşılabilmekle sınırlıdır ve o gerçek sayıya hiç yaklaşılamaz. Bazı sanatçılar da, hayatta iken değil de ölümlerinden sonra  diğer insanların çabalarıyla sonsuzluğa yaklaşabilmişlerdir. Bazen sanatçıya bu mükemmel kombinasyona ulaşılma yolunda başkaları yardımlarda bulunmuş da olabilir. Genellikle kombinasyonun sınırlı olması veya olmaması, kombinasyonu düşünülen nesnelerin kendileri arasında nasıl bir etkileşimde olacağının sanatçının kendisi tarafından tayin edilmesiyle de yeni bir boyut kazanır. Bu boyut sonucunda, sanatçıda benlik denilen, o ölçüsüz ve kontrolü zor  “ego” oluşur.  

Kontrollü mükemmel tasarım kombinasyonlarının sonsuzluk sayı değeri bellidir. O sayı değerinin oluşmasındaki etkenleri ve elemanları sanatçı kendisinin  belirlediğini iddia eder ve ortaya koyar. Böylelikle ortaya koyduğu eserin tekliğinin tescilini, mükemmel hamleye cevap verecek olan varlığa bırakır.  Aslında yaptığı belki de başka mükemmel tasarımcının mükemmel hamlesinin bir sonucudur. Sanatçı bu ihtimali  o eserini ortaya çıkardığı an göz ardı edebilir. 

Kişinin, mükemmel tasarımın mükemmel olduğunu tescil etmesi veya etmemesi için tasarımı yapan varlık ile ya aynı algı bütünlüğüne  sahip olması, ya da daha alt veya üst kombinasyonlara sahip olmasını gerektirir. Başkalarının algılarıyla hareket etmemek, başkalarının kombinasyonlarıyla karar vermemek,  kişinin kombinasyon tahmin etme gücünün artmasını gerektirir. Soyutlama bu gücün en üst seviyesidir. Kimsenin ulaşamadığı yerde olmak üst seviye performans gerektirdiği gibi, doğaçlamanın da en yüksek kombinasyonlarının sonsuz ama sonu olan gerçek sayı değerine yaklaşılmasını gerektirir. O mükemmel kombinasyon ve mükemmel tasarım bir eserin birden fazla kombinasyonundan biridir ve o zaten tektir.

İnsanın sonsuzluğu sonsuzluk olarak algılaması da bir sondur. Sonsuzluğun bilinmemesi aslında sonsuzluktur. Bir şeyin sonsuz olduğunu söylemek  neticede o olayın sonucudur ve insan açısından sonluğunu ifade eder.  Dünyanın ve kainatın bir yerlerde olduğunu bilip bilmemek de  bu sonsuzluk kombinasyonlarının gerçek sayı değerine yaklaşılıp yaklaşılamaması gibidir.  

Mükemmel tasarım sonsuz sayı değeri olan kombinasyonu sağlayacak değerler bütününden çıkarılabilir. Bir şeyin en mükemmeli mükemmel olamayana göre değil sonsuza yakın olup olmamasına göre değerlendirilmelidir. Mükemmel tasarımın mükemmelliği sonsuz ve mükemmel olan başka bir varlık yoluyla ifade edilebilir. Sonu bilinen bir mükemmel kombinasyonun mükemmel olduğunu ifadeye ihtiyacı yoktur. Çünkü: kendisi bunun kanıtıdır.  Fakat; mükemmel olamayanın mükemmel olduğunu kanıtlaması için bir ifadeye bir tescil makamına ihtiyacı vardır. Bu makam insanın kendisi ve ruhudur. Zeka mükemmelde de mükemmelliği arar ama kalp mükemmelden daha  mükemmelini aramaz onun için ilk olan “mükemmel tasarım” mükemmel, eşsiz ve tektir.  

Birbirlerinden farklı alemlerde mutlaka barındırılmış veya barınan mükemmel tasarımlar mevcut olmakla beraber kendi mükemmelliğinden habersiz mükemmel ideler ve onların elbiseleri ve zaferleri  mükemmel tasarımların başlangıç kombinasyonları olmayı beklemektedirler. İnsan, onları zaman zaman bilinçsiz de olsa kullanmak zorundadır. Çünkü insan her zaman mükemmel hamlenin bir periyodunda görev alır.  

Mükemmel hamlenin mükemmelliği neticesinde karşı hamleler de mükemmel hamlenin etkisinde ve kombinasyonun bir parçası olacağı için her bir hamle mükemmel olacaktır. Sonuçta sanatçı yaptığının farkında olsun veya olmasın kendisinin dışında gelişen olayların ve hamlelerin tesirinde kalır. Bazı hamlelere cevap verir, bazılarında ise  mükemmel hamleyi algılayamaz ve “ego”nun kucağına düşer. 

Mükemmel tasarım bir şekilde kendisini tescil edecek makamları arar, bulur, kendini seyreder ve o mükemmel tasarım başka mükemmel bir boyutta yoluna devam eder. Bunu bulamayan tasarımlar ise kaybolur gibi olmakla beraber aslında kaydolunur. Sonsuzluğun sonluğuna ulaşamadan mükemmel kombinasyonlu tasarımın yolculuğu yine mükemmel bir tasarımcının mükemmel hamle kombinasyonlarından biriyle son bulur.  

Sonsuzluğun sonluğuna ve o sonluktaki mükemmel başlangıca ulaşmak ümidiyle...


Özer Özel
Tasarımda İlk ve En Mükemmel Hamle, Mükemmel Kombinasyon , Genel, Sayı 6


Saz ve Söz Bağımsız Türk Müziği Yayını olarak yazılarımızdan alıntı yapıldığında kaynak belirtilmesini rica ederiz.
www.sazvesoz.net | bilgi@sazvesoz.net